NHÀ THỜ HOÀNG GIA AQUISGRANA, AECHEN, ĐỨC QUỐC
Lm. Phêrô Nguyễn Văn Khải DCCT
Nhà thờ hoàng gia Aquisrana nhìn từ phía Bắc.
Nhà thờ hoàng gia Aquisrana do Hoàng đế Charlemagne xây dựng trong những năm 786-804, được Đức giáo tông Lêô III thánh hiến năm 805, là một biểu tượng của Thánh Đế quốc La-Đức. Nhà thờ hình bát giác[1] dài 31 m, cao 16 m, là một trong những nhà thờ Roman đầu tiên tren thế giới và vì vậy nó còn mang nhiều đặc điểm cấu trúc và trang trí giống thánh đường Byzantino.
Mặt tiền phía Tây là mặt chính của nhà thờ và từ đây có lối dẫn vào bên trong. Mặt tiền này là một tháp hình tứ giác với hai tháp nhỏ hơn hai bên dùng làm cầu thang đi lên tầng trên. Phần trên của tháp là một logia nơi Hoàng đế Charlemagne xuất hiện trước công chúng.
Cấu trúc bên trong theo chiều cao được chia thành bốn cấp: Tầng trệt là một hành lang hình tròn được hình thành bởi 8 trụ lớn hình thánh giá, bao quanh không gian chính hình bát giác. Hành lang có vòng cuốn hình bán nguyệt và 16 mái vòm hình chữ thập khá thấp, được trang trí bằng đá cẩm thạch đa sắc với các biểu tượng khác nhau. Tầng hai dành cho phụ nữ, có hành lang và cửa sổ ba ngăn mở ra không gian trung tâm; phía đối diện bàn thờ là ngai của Hoàng đế, nơi ông ngồi thờ phượng Chúa.
Tầng ba là một hành lang thấp và hẹp và cũng các cửa ba ngăn. Tầng trên cùng là mái vòm lớn được trang trí bằng mosaic mà vàng rất lộng lẫy, gồm hai phần. Phần dưới 8 mặt phẳng hình chữ nhật, mỗi mặt có 1 cửa sổ và hai tông đồ và 4. Phần đỉnh là bức mosaic Chúa Kitô đang ngự trên ngai tòa có các thiên thần và 24 vị trưởng lão mặc áo trắng vây quanh. Ở chính giữa không gian chính tren chiếc đèn chùm bằng đồng rất lớn mô tả Giêrusalem trên trời vốn là quà tặng của hoàng đế Frederick Barbarossa.
Con gấu đồng và cánh cửa đồng ở lối vào, lan can bằng đồng ở tầng một, các cột Côrinhtô ở tầng hai và ba, những viên đá đa sắc lấy từ Ravenna và Roma, đặc biệt là ngai hoàng đế bằng đá đất làm theo kiểu Roma cổ đại gợi lên không khí cổ xưa và có tính biểu tượng mạnh mẽ. Cảnh Chúa Kitô mặc cẩm bào, ngự trên ngài vàng trong Nước Trời có các thiên thần và trưởng lão vây quanh rõ ràng gợi đến quyền lực của hoàng đế và là hình ảnh lý tưởng của đế chế La-Đức. Tất cả dường như muốn khẳng định rằng đế chế Hoàng đế do Charlemagne thiết lập là sự nối dài hay sự tái sinh của Đế quốc Roma cổ đại cùng với sức mạnh và sự huy hoàng của nó.
Bốn cấp chiều cao và các hành lang vây quanh lòng nhà thờ ở 3 tầng dưới. Ngai của hoàng đế Charlemagne Đại Đế.
Kiến trúc của nhà thờ có tính năng động cao nhờ một thứ chuyển động theo vòng tròn, được tạo nên do kiến trúc hay do trang trí, mà ta có thể cảm thấy từ mọi vị trí và theo mọi hướng, đặc biệt khi cái nhìn của ta hướng về đỉnh vòm. Tòa nhà đã bắt chước các yếu tố kiến trúc Bizantino và hậu kỳ cổ đại, nhưng được phát triển cấu trúc theo chiều thẳng đứng một cách rất độc đáo và ấn tượng. Nó được coi là công trình kiến trúc đại diện cho giai đoạn trung gian giữa kiến trúc Bizantino và kiến trúc Roman. Kiểu kiến trúc độc đáo và các trang trí rực rỡ của nó có âm vang rộng rãi trong nghệ thuật Roman.
________________________________________________________________________________
Lm. GB. Nguyễn Ngọc Thế SJ. (đăng kỳ XV)
38. Sắc chỉ nêu bật dung mạo hy vọng của một người nữ. Đó là ai và như thế nào?
“Chứng tá hùng hồn nhất của niềm hy vọng là Mẹ Thiên Chúa. Nơi Mẹ, chúng ta thấy rằng niềm hy vọng không phải là sự lạc quan hão huyền, mà là một món quà ân sủng trong hiện thực cuộc sống… Và trong nỗi đau dâng hiến vì tình yêu, Mẹ đã trở thành Mẹ của chúng ta, Mẹ của niềm hy vọng. Không phải ngẫu nhiên mà lòng đạo đức bình dân vẫn cầu khẩn Đức Trinh Nữ là Stella Maris, một tước hiệu diễn tả niềm hy vọng chắc chắn rằng, trong những thăng trầm giông bão của cuộc đời, Mẹ Thiên Chúa đến trợ giúp chúng ta, nâng đỡ chúng ta và mời gọi chúng ta tin tưởng và tiếp tục hy vọng” (Sắc chỉ năm thánh 2025, số 24).
39. Trong số cuối cùng của sắc chỉ, lời của thánh Phaolô gởi tín hữu Do Thái được trích dẫn và có nhắc đến cái neo: “Chúng ta có niềm hy vọng đó cũng tựa như cái neo chắc chắn và bền vững của tâm hồn, chìm sâu vào bên trong bức màn cung thánh. Đó là nơi Đức Giê-su đã vào như người tiền phong mở đường cho chúng ta” (Dt 6,19-20). Đức Thánh Cha giải thích hình ảnh “cái neo” này như thế nào?
“Hình ảnh chiếc mỏ neo gợi lên sự ổn định và an toàn mà chúng ta có được giữa dòng nước xao động của cuộc đời nếu chúng ta nương tựa vào Chúa Giêsu. Giông tố không bao giờ thắng được vì chúng ta neo chặt vào niềm hy vọng ân sủng có thể giúp chúng ta sống trong Chúa Kitô bằng cách chiến thắng tội lỗi, sợ hãi và cái chết. Niềm hy vọng này, lớn hơn nhiều so với việc thỏa mãn các nhu cầu hằng ngày và việc cải thiện những điều kiện sống, đưa chúng ta vượt qua thử thách và thúc đẩy chúng ta tiến bước, mắt luôn dõi nhìn mục tiêu cao cả mà chúng ta được kêu gọi hướng đến là Nước Trời.
Vì thế, Năm Thánh sắp tới sẽ là một Năm Thánh mang nét đặc trưng của niềm hy vọng không bao giờ mất đi, niềm hy vọng nơi Thiên Chúa.” (Sắc chỉ năm thánh 2025, số 25).
40. Sắc chỉ đóng lại với trích dẫn một lời thánh vịnh. Lời thánh vịnh đó là gì và Đức Thánh Cha có mong ước gì, trước khi kết thúc sắc chỉ?
“Từ hôm nay chúng ta hãy để cho niềm hy vọng này thu hút chúng ta, và qua chúng ta lan toả đến những ai khao khát niềm hy vọng ấy.
Ước gì cuộc sống của chúng ta nói với họ: “Hãy trông cậy vào Chúa, hãy mạnh mẽ và can đảm; hãy trông cậy nơi Chúa” (Tv 27,14).
Ước gì sức mạnh của niềm hy vọng lấp đầy hiện tại của chúng ta, đang khi chúng ta tin tưởng chờ đợi ngày trở lại của Chúa Giêsu Kitô, Đấng đáng được chúc tụng và tôn vinh, bây giờ và mãi mãi” (Sắc chỉ năm thánh 2025, số 25)
[1] Thời Trung Cổ người ta quan tâm nhiều đến tính biểu tượng nên chọn làm nhà thờ hình bát giác là có chủ ý, vì số "8" gợi nhớ đến sự phục sinh của Chúa Kitô, sự vĩnh cửu, sự vô cùng, sự cân bằng và bao la của vũ trụ.